Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce (za 2019 rok). Jak wypadły w nim nasze JST?

Eksperci z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie przy wsparciu pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego po raz trzeci opracowali Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce, tym razem za 2019 r. Analizie poddano finanse prawie 2 800 polskich gmin, miast i powiatów. Jak na tle innych samorządów wypadają nasze JST? Dobrze nie jest.

Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce to jedyne opracowanie, które obejmuje wszystkie jednostki samorządu terytorialnego. W założeniu ma być kompleksowe, apolityczne i obiektywne, mierzone aktualnymi wskaźnikami ekonomicznymi. Jak twierdzą autorzy najnowszego opracowania - "przedstawiciele samorządów terytorialnych, urzędów centralnych oraz ekonomiści od lat poszukiwali uniwersalnych narzędzi, którymi można badać kondycję finansową gmin czy powiatów. Tę potrzebę wielokrotnie artykułowano w czasie dyskusji toczonych na Forum Ekonomicznym w Krynicy-Zdroju oraz podczas kolejnych edycji Europejskiego Kongresu Samorządów. W odpowiedzi na te postulaty opracowano Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce. Autorzy – ekonomiści z uznanych krakowskich ośrodków naukowych – wykorzystali w nim obiektywne, najważniejsze i aktualne wskaźniki naukowe."

Autorzy rankingu skoncentrowali się na analizie dochodów własnych JST, ich wydatkach inwestycyjnych oraz wysokości unijnych funduszy, pozyskanych na wykonywanie projektów i inwestycji. Każdy z badanych podmiotów podlega tym samym kryteriom, co pozwala na wybranie najbardziej gospodarnych JST w Polsce. Warto dodać, że najnowszy ranking jest już trzecim przygotowany w oparciu o wspomniane stałe kryteria - to celowe działanie, będące efektem konsultacji z przedstawicielami samorządów. Jak twierdzą autorzy opracowania "środowisko widzi bowiem potrzebę stworzenia narzędzia, które umożliwi porównywanie wyników osiąganych przez poszczególne podmioty w dłuższym przedziale czasu, na podstawie powszechnie akceptowalnych wskaźników".

Zespół badawczy pod kierunkiem prof. dr. hab. Krzysztofa Surówki, kierownika Katedry Finansów Publicznych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie korzystał z danych Regionalnych Izb Obrachunkowych, według stanu na koniec 2019 r. Jednostki samorządu terytorialnego podzielono na pięć kategorii: gmin wiejskich, gmin miejsko-wiejskich, gmin miejskich, miast na prawach powiatu i powiatów ziemskich. Zwycięzcami w poszczególnych kategoriach są (odpowiednio): Gmina Dobra, Gmina Konstancin-Jeziorna, Gmina Józefów, powiat wrocławski oraz Tychy. 

A jak w rankingach wypadły nasze JST?

Lp./  Nazwa / Województwo/ W1 / W2 / W3 / W4 / W5 / W6 / W7 / Indeks / Dystans

GMINY WIEJSKIE

1. Dobra Zachodniopomorskie 0,6681W1. 0,8179 0,7759 0,5483 0,098 0,8969 0,8189 4,624 -
...
737. Skarżysko-Kościelne Świętokrzyskie 0,2914 0,3561 0,397 0,4172 0,0119 0,6445 0,3163 2,4344 47%
...
863. Bliżyn Świętokrzyskie 0,2288 0,3339 0,3124 0,4239 0,2006 0,5315 0,3106 2,3417 49%
...
1184. Łączna Świętokrzyskie 0,1776 0,2244 0,2364 0,3301 0,2465 0,6086 0,2711 2,0947 55%
...
1547. (ostatnia) Bielice Zachodniopomorskie 0,2313 0,2004 0,0042 0,2777 0,0175 0,1054 0,192 1,0285 78%

GMINY MIEJSKO-WIEJSKIE

1. Konstancin-Jeziorna Mazowieckie 0,9029 0,7699 0,3304 0,5038 0,0134 1 1 4,5204 -
...
512. Suchedniów Świętokrzyskie 0,5062 0,4999 0,1537 0,1191 0,0582 0,6566 0,2857 2,2794 50%
...
628. Wiślica (ostatnia) Świętokrzyskie 0,1941 0,3707 0,1271 0,1286 0,0757 0,4664 0,0593 1,4219 69%

GMINY MIEJSKIE

1. Józefów Mazowieckie 0,5202 0,8264 0,6779 0,7067 0,4752 0,7309 0,7802 4,7175 -
...
37. Ostrowiec Świętokrzyski Świętokrzyskie 0,487 0,5699 0,2544 0,6874 0,2097 0,9258 0,3404 3,4746 26%
...
141. Starachowice Świętokrzyskie 0,3957 0,4339 0,2155 0,5521 0,1913 0,7566 0,3392 2,8843 39%
...
203. Skarżysko-Kamienna Świętokrzyskie 0,4464 0,4724 0,1567 0,5648 0,1009 0,3599 0,3585 2,4596 48%
...
235. Nieszawa (ostatnia) Kujawsko-pomorskie 0,3723 0,2099 0,0383 0,2264 0 0,4984 0,3348 1,6801 64%

POWIATY ZIEMSKIE

1. wrocławski Dolnośląskie 0,8187 0,7204 0,5107 0,8375 0,2486 0,8063 0,9511 4,8933 -
...
196. konecki Świętokrzyskie 0,3303 0,4196 0,2274 0,2345 0,2522 0,9889 0,1686 2,6215 46%
...
238. starachowicki Świętokrzyskie 0,4282 0,3335 0,1898 0,2961 0,2024 0,7393 0,2537 2,443 50%
...
301. ostrowiecki Świętokrzyskie 0,3326 0,3087 0,1007 0,3718 0,0401 0,6989 0,1886 2,0414 58%
...
305. skarżyski Świętokrzyskie 0,267 0,2793 0,1767 0,1349 0,2032 0,7235 0,1857 1,9703 60%
...
314. górowski Dolnośląskie 0,3034 0,2107 0,0127 0,2653 0,067 0,6336 0,132 1,6247 67%

____________________________________________________________
Wielkość wskaźników W1-W7 przed standaryzacją.
W1. Udział dochodów własnych w dochodach ogółem (stymulanta)
W2. Relacja nadwyżki operacyjnej do dochodów ogółem (stymulanta)
W3. Udział wydatków inwestycyjnych w wydatkach ogółem (stymulanta)
W4. Obciążenie wydatków bieżących wydatkami na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń (destymulanta)
W5. Udział środków europejskich w wydatkach ogółem - bez poręczeń (stymulanta)
W6. Relacja zobowiązań do dochodów ogółem (destymulanta)
W7. Udział podatku dochodowego od osób fizycznych w dochodach bieżących (stymulanta)